Çocuklarda yaz hastalıklarına dikkat!

Yaz aylarında çocukları pek çok hastalıktan korumak şart. Özellikle de sıcak hava, havuz, böcek sokmaları ve gıdalar hastalıklara yol açabiliyor. Güneş yanıkları, güneş çarpması, burun kanamaları, ishaller, böcek sokmaları, isilik, havuz-deniz kirliliğine bağlı enfeksiyonlar; yaz aylarında çocuklarda en sık görülen hastalıklar arasında sayılabilir. Okan Üniversitesi Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Yrd. Doç. Dr. Canan Abdullah Göl, ‘’Ciddi sağlık sorunlarına yol açabilen bu hastalıklar aslında ailelerin alabilecekleri basit önlemlerle önlenebiliyor ’’dedi.

Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Yrd. Doç. Dr. Canan Abdullah Göl’ çocuklarda sık görülen yaz hastalıkları ile ilgili önemli bilgiler verdi.
Güneş yanıkları
Yaz aylarında sıcakların artmasıyla birlikte çocuklarda en sık güneş yanıkları görüyoruz. Ultraviyole ışınları, bebek cildini olumsuz etkiliyor. Güneşten koruyucu kremlerin sadece güneşin en dik geldiği 10.00-15.00 saatleri arası deniz kenarında değil, bebekler açık havada gezdirilirken bile sürülmesini öneriyoruz. Çünkü güneş ışınları 15’ten sonra da, gölgede bile çocuklara, hassas ciltli bebeklere yansıyarak onları olumsuz etkileyebiliyor. Güneşten koruyucu kremlerin içinde katkı maddesi bulunmamalı, fiziksel bariyer oluşturacak özellikte olmalı. Bunun dışında kaliteli gözlük, şapka, şemsiye gibi önerilerimiz var.
Güneş çarpması
Güneş çarpmalarıyla da sık karşılaşıyoruz. Güneşte 2-3 saat boyunca oyun oynayan çocuklar acil servise bulantı, kusma ve yüksek ateşle başvuruyor. Çocukların ilk olarak ateşini düşürüyoruz. Eğer ağır bir güneş çarpması varsa, yani çocuğun genel durumu ve bilinci yerinde değilse hastaneye yatırıp, terlemeyle kaybettiği eksikleri yerine koymaya çalışıyoruz. Hafif güneş çarpmalarında aile evinde de müdahale edebilir. Çocuğun üzerindeki giysiler çıkarılıp serin bir yerde hemen ılık suya sokulabilir mesela.
Burun kanaması
Bu da sıcağın ve güneşin etkisiyle ortaya çıkabilen bir sorun. Ayrıca burnuyla oynamaya bağlı olarak da burun kanayabilir. Gribal üst solunum yolu hastalıklarında burun kanaması olabilir. Eğer güneşe ve sıcağa bağlı bir burun kanaması varsa, acil müdahale olarak soğuk su kompresiyle burun yıkanmalı. Genellikle burnu kanayan çocuklara kafasını geri atması söylenir ancak bu hatalı bir uygulamadır. Burnu kanayan çocuk kafasını dik tutmalı. Burun kanatlarına mekanik baskı uygulamak gerekiyor. Eğer durmayan bir kanamaysa, hastanede burun tamponu konarak kanama durduruluyor.
İshaller
Isı artışları mikropların üremesini, gıdaların bozulmasını kolaylaştırıyor. Eğer hafif ishal, kusma varsa, çocuk günde iki-üç kere tuvalete gidiyorsa önce takip öneriyoruz. Virüslerin yol açtığı basit yaz ishalleri 1-2 günde geçebilir ve tedavi uygulamadan sadece çocuğun beslenmesine dikkat ederek, bol sıvı vererek, ORS olarak bilinen tuzlu, şekerli su takviyesi yaparak geçebilir. Geçmeyen, uzayan, günde üçten fazla tuvalete gitmeyi gerektiren ishallerde hastaneye başvurmalı. Bu tür hastalara tıbbi müdahale yapılarak kayıpların yerine konması sağlanır. Kanlı ishal söz konusuysa, ilaç tedavisine başvuruyoruz.
Böcek sokmaları
Alerjik reaksiyon yapmamış, hafif sinek, böcek sokmalarında kaşıntıya karşı ilaçlar, solüsyonlar veya merhemler öneriyoruz. Isırılmış yerlerin kaşınmaması gerekiyor. Bazen çocuklar ağır alerjik reaksiyonlarla da gelebiliyorlar. Böyle durumlarda hastane şartlarında tıbbi müdahale uygulanıyor. Tatile çıkarken ya da çok sıcak yerlerde sineksavarları öneriyoruz. Özellikle bebeklerde gece yatak çevresini koruyacak cibinlik kullanımı öneriliyor. Bebeklerin kollarını ve bacaklarını koruyan giysileri tercih edilmeli.
İsilik
Sıcağın etkisiyle aşırı terlemeye bağlı olarak isilik daha çok bebeklerde görülüyor. Ciltte nokta şeklinde döküntüler oluyor. Çoğu zaman sıcak havada fazla giydirmeye bağlı olarak ortaya çıkıyor. Çocuğa her gün banyo yaptırarak ve çok ince giydirerek, ilaç bile sürmeden isilikler kendiliğinden geçebiliyor.
Havuz ve denizlerden hastalık bulaşıyor mu?
Evet, havuz-deniz kirliliğine bağlı hastalıklar görülüyor. Özellikle yaz aylarında daha yoğun olarak kullanılan havuzlar idrar yolu enfeksiyonları için risk teşkil ediyor. Uygun sağlık koşulları taşımayan havuzlardaki mikroplara çocuklar daha duyarlıdır. İdrar yolu enfeksiyonu belirtileri idrar yaparken yanma şeklinde basit olabileceği gibi yüksek ateş, bulantı, kusma, karın ağrısı, idrarda kan görülmesi gibi daha ciddi şikayetlerle de karşımıza gelebilmektedir. Yakın zamanda havuz kullanımı sonrası bu gibi şikayetleri olan çocukların hekim tarafından değerlendirilmesi yerinde olacaktır. Ailelere havuz yerine daha çok denizi öneriyoruz. Tabii ki denizin de temiz olması gerekiyor. Deniz ve havuzdan sonra duş almak ve mayo gibi ıslak kıyafetlerin hızlıca değişimi de önemli.  cnntürk

Burun kanamalarından korunma yolları

Op. Dr. Emre Polat Canbolat, yaz aylarında sık yaşanan burun kanamaları ile ilgili önemli bilgiler verdi.

Sıcaklıkların artmasıyla birlikte burun kanaması şikayetleri de artıyor. Deva Hastanesi Kulak Burun Boğaz Uzmanı Op. Dr. Emre Polat Canbolat, kanamaların başka hastalıkların belirtisi olabileceği konusunda uyarılarda bulundu.

BAŞKA HASTALIKLARIN BELİRTİSİ OLABİLİR

Burun içindeki yapının kuruması ve sıcaklığa bağlı kurumalarda çatlamalara yol açarak, burnun kanadığını belirten Canbolat, “Bizim klinik olarak gördüğümüz burun kanaması sebebi bu tür çatlaklardır. Bu kanama şekli korkulacak bir durum değildir. Çatlamalara bağlı kanamalarda, yakma çubuklarıyla o çatlak olan damarları yakarak, hastalarımıza müdahale edebiliyoruz. Fakat bazı hastalarda özellikle burun kanaması başka hastalıklarında bir belirtisi olabilmektedir. Tansiyon aşırı yükselmiş olabilir. Bazı kan hastalıklarına bağlı olarak burun kanayabilir. Beyinde gelişen bazı sıkıntılı hastalıklara da bağlı olarak burun kanamaları olabilir. Bu durumda hastalarımıza gerekli müdahaleyi yapıp şifalarını sağlıyoruz” dedi.

BAŞINIZI SIK SIK ISLATIN

Burun kanamalarından korunma yolları hakkında bilgi veren Dr. Canbolat, “Özellikle güneşli havalarda mümkün olduğu kadar dışarıda dolaşmamak lazım. Gölgede durmak gerekiyor. Aşırı sıcakta başınızı ıslatmak da bir çeşit önlemdir. Özellikle tansiyon hastalarının evden çıkmamaları gerekiyor” diye konuştu.

Burun kanamasında ne yapmak gerekir?

Burun kanaması birçok insanın hayatı boyunca en az bir kere yaşadığı bir durumdur. Peki, burun kanamasının nedeni nedir, burun kanamasında neler yapmak gerekir? KBB Uzmanı Prof.Dr. Sedat Çağlı, burun kanamalarının farklı nedenleri olabileceğini belirterek, "Burun kanamalarında baş geriye atılarak, burun içine peçete ya da pamukla tampon yapmak ve enseye su tutmak doğru bilinen önemli yanlışlardandır. Kanamanın durmasına hiçbir etkisi olmayan bu uygulamalar, kanın genize akmasına neden olmaktadır" dedi.

Memorial Kayseri Hastanesi’nde Prof.Dr. Sedat Çağlı, çeşitli hastalıklar, yapısal nedenler, hava şartları ve travmalara bağlı olarak gelişebilen burun kanamalarının günlük yaşamı olumsuz etkilediğini bildirdi. Prof.Dr. Çağlı, burun kanamaları konusunda doğru bilinen yanlışların çözüm olmak yerine, şikayetlerin daha da ağırlaşmasına neden olduğunu da kaydetti. Birçok nedene bağlı olarak ortaya çıkan burun kanamasının, burnun ön ya da arka kısmında olabileceğini vurgulayan Prof.Dr. Çağlı, burun kanamasının neden olduğu, burun kanamasında ne yapmak gerektiğini anlattı.

BURUNDA ÇOK FAZLA DAMAR VARDIR

"Dış ortama açık olan insan burnu, oldukça zengin bir damar ağına sahiptir. Bu derece hassas bir organ olan burun, olumsuz hava şartlarından ve travmalardan kolayca etkilenir. Ön burun kanamaları çocuklarda ve gençlerde daha sık görülür. Genellikle burun karıştırma gibi küçük travmalar, solunan havanın kuru olması nedeniyle oluşan mukozal yaralar, alerji ve üst solunum yolu enfeksiyonları nedeniyle kanamalara sık rastlanır. Burnun arka bölümünden kaynaklanan kanamalar ise ilerleyen yaşlarda daha sık görülür. Hipertansiyon, tümör, kan sulandırıcı ilaç kullanımı arka burun kanamalarının önemli nedenleridir."

BURUNA DARBE ALMAK KANAMA NEDENİ

Burun kanamalarında travmanın, önemli bir neden olduğunu kaydeden Prof.Dr. Sedat Çağlı, şunları bildirdi:

"Küçük çocuklarda buruna yabancı cisim sokma ve karıştırma, erişkinlerde ise sert hareketlerle burnun karıştırılması kanamaya yol açabilir. Kaza ya da kavga sonucu buruna darbe alınması da burun kanamasına sebep olabilir. Burun içi, mukoza denilen bir yapıya sahiptir. Mukoza dış ortamdan alınan havayı nemlendirerek ısıtır. Dış ortamdaki hava çok kuruysa, ön bölgedeki mukoza çabucak kuruyup tahriş olacak ve burun içi kanamaya yatkın hale gelecektir. Çok güçlü sümkürme de, damarları etkileyerek kanamaya yol açabilir. Ayrıca burundaki kemik eğrilikleri de kanamalarda önemli bir etkendir. Eğrilik, mukozal yüzeylere batarak burun kanamasına neden olabilir. Grip, nezle ve sinüzit gibi enfeksiyonlar için kullanılan burun spreylerinin yanlış kullanımı da kanama nedenleri arasındadır."

BAŞI GERİYE ATIP TAMPON YAPMAK YANLIŞ BİR HAREKET

Prof. Dr. Çağlı, burun kanamalarında çok doğru bilinen yanlış uygulamaların yapılmaya çalışıldığını, bunların fayda yerine zarar verdiğini ifade ederek, şöyle devam etti:

"Burun kanamalarında baş geriye atılarak, burun içine peçete ya da pamukla tampon yapmak ve enseye su tutmak doğru bilinen önemli yanlışlardandır. Kanamanın durmasına hiçbir etkisi olmayan bu uygulamalar, kanın genize akmasına neden olmaktadır. Ön burun kanamasını durdurmak için burun ucundaki yumuşak kısım bir elin baş ve işaret parmağı arasına alınarak baskı uygulanır. Oturur pozisyonda baş öne eğilerek 10 dakika kadar beklenmelidir. Burun ve yanağa, bir beze ya da poşete sarılı olarak buz koymak damarlarda büzülmeye sebep olacağından kanama miktarını azaltacaktır. Bu şekilde kanama durursa sümkürmekten kaçınılmalı, başın kalp seviyesinden yükseğinde bir pozisyonda istirahat edilmelidir. Hipertansiyona bağlı burun kanamalarında ise öncelikle tansiyonun düşürülmesi gerekir. Çoğu zaman tansiyonun düşmesiyle burun kanaması da kendiliğinden durur. Bunun için hastaya doktor yönlendirmesi ile ‘dilaltı’ olarak bilinen ve kısa sürede etkili olan tansiyon ilaçları verilir. Bu sırada hastaya başını öne eğerek oturur durumda beklemesi ve ağzına gelen kanı yutmaması söylenmelidir. Çünkü yutulan kan midede bulantı hissi ve kusmaya yol açabilir. Kusma da tansiyonu arttıran başka bir nedendir."

KANAMA DEVAM EDİYORSA DAMAR YAKILIR

Tansiyon düşmesine rağmen kanama devam ediyorsa, KBB uzmanı tarafından endoskopla burun içine bakılarak kanamanın yerinin tespit edildiğini kaydeden Prof.Dr. Çağlı, "Kanayan damar yakılır ya da tampon uygulanır. Buna rağmen kanama devam ediyorsa, büyük damarların bağlanması ya da anjiyo ile damarın içten tıkanması gerekebilir. Bilinen bir diğer yanlış da tansiyon yüksek olduğunda olan kanamanın, beyin kanamasını önlediğidir. Kan basıncı bir miktar düşse de, yüksek tansiyon hastalarının burnu kanamadan da beyin kanaması olabilir. Bunun için tansiyon hastalarının ilaçlarını düzenli almaları ve tuzdan kaçınmaları önerilir" ifadelerini kullandı. DHA

Burun kanaması ne zaman tehlikeli olur?

Genellikle sıcak havalarda sık rastlanıyor ama soğuk kış günlerinde de burun kanaması şikayeti yaşayanların sayısı hiç de az değil. Uzmanlar ise basit kanamadan hayatı tehdit edebilecek durumlara kadar seyir izleyebilen burun kanamalarının ciddiye alınması gerektiğini söylüyor.

Burun yapısında damar ağının zengin olması, burun kanamalarının en sık görülen nedeni. Darbeler, sümkürme, aksırma, burun karıştırma gibi nedenlerle damarlar zedelenerek kanama oluşabiliyor. Burun ön kısmının bu basit kanamaları dışında dikkate alınması gereken kanama ise; burnun arka kısmından gelenler. 

Bu kanamaların daha nadir olmasına karşın genellikle yüksek tansiyon, kalp ve damar hastalığı kaynaklı olduğu için daha ciddi sorunlara yol açabildiğini belirten KBB Uzmanı Dr. Köksal Yuca, atardamar kaynaklı kanamalara dikkat edilmesi gerektiğini söyledi.

SİNÜZİT VE HİPERTANSİYON HASTALARINDA RİSK ARTIYOR

Burun kanaması genellikle lokal, sistemik ve çevresel nedenlere bağlı olarak ortaya çıkıyor. Sıcak, soğuk ve kuru hava, kendiliğinden duran kanamaların en sık görülen nedenleri. Sıklıkla, erişkinlerde travma burun kanamasına neden olurken, çocuklarda üst solunum yolu enfeksiyonları ve buruna kaçan yabancı cisimler kanamalara neden oluyor. Yanı sıra; alerjik rinit, kronik sinüzit, hipertansiyon, kanama bozuklukları bulunanlarda risk artıyor. 

TEK TARAFLI BURUN KANAMASI ÖNEMLİ 

Tekrarlayan burun kanamaları özellikle erken ergenlik çağındaki erkek çocuklarda genizdeki damarsal kaynaklı tümörler nedeniyle ortaya çıkabiliyor. Yine erişkin hastalarda tek taraflı tekrarlayan burun kanamaları burun veya sinüs kaynaklı tümörlerin habercisi olabiliyor.

BURUN KANAMASINDA NELER YAPILMALI?

Prof. Dr. Köksal Yuca’ya göre, burun kanaması ile karşılaşıldığında yapılması gereken ilk müdahale şöyle: 


“Hastanın başını öne eğdikten sonra burun ön kısmına baş ve işaret parmağıyla yaklaşık 5-10 dakika baskı yapmak kanamanın durmasına yardımcı olur. Ardından damarların kasılması için buz uygulaması yapılabilir. Buzun direkt olarak değil, bir beze sarılarak uygulanması gerekir. Ayrıca kanama kesilene kadar derin ve yavaş nefes alınması önemli. Bu uygulamalarla birlikte, burun içi damarların kasılmasına neden olarak kanama önleyen spreylerden de kullanılabilir. Ancak basit sebepli kanamalar bazen çok tehlikeli hastalıkların habercisi olabildiğinden, kanamanın kontrol altına alınması oldukça zor olabilir ve acil müdahale gerekebilir.” ntvmsnc