Rahim kanserinde 11 risk faktörüne dikkat

Rahim kanseri kadınlardaki tüm kanserler arasında dördüncü sırada. Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Profesör Doktor Polat Dursun, rahim kanserinde hangi durumların risk faktörünü yükselttiği konusunda bilgilendirdi.

Jinekolojik Onkoloji Bilim Dalı Öğretim Üyesi Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Profesör Doktor Polat Dursun, yaptığı açıklamada, “Endometrium kanseri endometrium olarak isimlendirilen rahim iç zarının kanseridir. Rahim, alt kısımda vajinaya uzanan serviks (rahim ağzı) ve üst kısımda gövde olarak adlandırılan iki kısımdan oluşur.

Gövdenin de iki kısmı vardır. İç kısmına endometrium denir. Hemen hemen tüm endometrium kanserleri endometriumun salgı yapan hücrelerinden oluşur ki bu kanser türüne endometrium adenokarsinomu denir. Diğer kanser türleri daha nadir görülür” dedi.

Rahim kanserinin kadınlardaki tüm kanserler arasında dördüncü sırada olup, aynı zamanda en sık görülen kadın üreme sistemi kanseri olduğunu dile getiren Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Profesör Doktor Polat Dursun, “Rahim kanseri genellikle menopoz sonrası yıllarda ortaya çıkmaktadır. Genellikle 60 yaş civarında görülür. Endometrium kanserine neyin sebep olduğunu tam olarak bilemiyoruz, ancak bu hastalıkla ilişkili bazı risk faktörleri vardır.

Birçok endometrium kanseri hormon bağımlıdır. Bir kadındaki hormon düzensizliği endometrium kanserine sebep olabilir. Endometrium kanserinde bilinen risk faktörleri erken yaşta başlayan adet, gecikmiş menopoz, infertilite (kısırlık) ve obezite (şişmanlık) gibi kadında östrojen miktarını artıran durumlardır” diye konuştu.

Doktor Dursun, rahim içi kanseri (Endometrium) kanseri risk faktörlerini ise şöyle sıraladı:

1) Toplam adet sayısı: Erken başlayan ve geç yaşa kadar devam eden adet görmek.

2) İnfertilite ve doğum yapmamış olmak: Gebelikte endometriumu koruyan progesteron hormonu artar.

3) Obezite: Obezite östrojen miktarını artırarak endometrium kanseri riskini artırır.

4) Tamoksifen: Tamoksifen meme kanseri tedavisinde kulanılan bir ilaçtır ve endometrium kanseri riskini artırır.

5) Östrojen tedavisi: Menopozdaki kadınlarda menopozal yakınmaların tedavisi için kullanılır (kemik erimeleri, sıcak basmaları). Östrojenin rahim içindeki kanser yapıcı bu etkisini azaltmak için progesteron kullanılır. Östrojen replasman tedavisine doktorunuzla tartışılarak karar verilmelidir. Yıllık kontroller önemsenmelidir. Anormal kanama gibi durumlarda doktora başvurulmalıdır

6) Hormon üreten Yumurtalık tümörleri: Östrojen miktarını artırarak etki edebilir.

7) Hayvani yağlardan zengin diyet: Bu durum bir çok kanser riskini ve endometrium kanseri riskini de artırmaktadır. Aşırı enerji vermeleri obeziteye sebep olur, ayrıca östrojen düzeylerini artırmak gibi bir etkisi de vardır.

8) Şeker hastalığı ve Hipertansiyon

9) Aile öyküsü: Küçük bir grup endometrium kanseri vakaları ailevi kalıtsallık (genetik geçiş) gösterir. Aile üyelerinde bağırsak ve endometrium kanseri hikayesi olan kadınların genetik yatkınlık açısından genetik danışmanlığa ihtiyacı vardır. Genetik incelemeler riski gösterebilir. Bu kadınlarda endometrium örneklemesi ile tarama yapılmalıdır.

10) Meme ve over kanseri: Meme ve over kanseri olan kadınlar endometrium kanseri açısından yüksek risklidir.

11) Daha önce pelvik ışın tedavisi almış olmak.”

Kadınlar için 9 sağlık önerisi

Doç. Dr. Gökalp Öner, kadınlara sağlık dolu bir hayat için öneriler sıraladı

Uzmanlar senede en az bir kez jinekolojik muayenenin ve beraberinde yapılan testlerin hayat kurtardığını vurguluyor. Memorial Kayseri Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Bölümü'nden Doç. Dr. Gökalp Öner, kadınların özellikle dikkat etmesi gereken sağlık noktalarını sıraladı.

1- Anne ve kız kardeşinizde meme kanseri varsa dikkat edin

20 yaşından sonra ayda bir kez kendi meme muayenesi önemlidir. Ele gelebilecek herhangi bir kitle ya da normal olarak karşılanmayan bir durumda vakit kaybetmeden doktora başvurulmalıdır. Hayat boyu meme muayenesi ve kontrolleri düzenli bir şekilde yapılmalıdır. Özellikle genetik geçişli olabilen meme kanserinde erken teşhis ile yüzde yüze yakın başarı sağlanabilmektedir. Meme kanserinin tanısında çok önemli bir yere sahip olan mamografi 40 yaşından sonra tarama amaçlı mutlaka çektirilmeli ve doktorun öngördüğü sıklıklarda düzenli olarak yaptırılmalıdır.

2- Rahim ağzı kanserine karşı kişisel önlemlerinizi alın

Rahim ve rahim ağzı kanserleri kadınların yaşam kalitesi ve süresini düşüren önemli bir sağlık problemidir. Kadınlarda 40'lı yaşlardan itibaren risk artmaktadır. Geç menopoz, hipertansiyon, diyabet, obezite, erken ergenlik ve yıllarca süren yumurtlama olmaması ile tek başına östrojen ilacı almak rahim kanseri için risk faktörleri olarak sayılabilir. Erken yaşta cinsel ilişki, çok eşlilik, cinsel yolla bulaşan AIDS ve HPV gibi hastalıklar, sigara içmek rahim ağzı kanseri için risk faktörleri arasındadır.

3- İlk muayene ve smear testinizi atlamayın

Cinsel aktivite başladıktan ya da her kadın 18 yaşına girdikten sonra yılda bir kez uzman doktora gitmelidir. Kadın kanserlerinin bazı türleri açısından rahim ve yumurtalıkların incelenmesi erken teşhis açısından hayati öneme sahiptir. Smear testinde, rahim ağzına sürülen küçük bir fırça yardımıyla alınan hücreler incelenir. Bu test sayesinde rahim ağzı kanseri erken dönemde teşhis edilebilir.

4- Tansiyonunuz düşük mü, yüksek mi mutlaka öğrenin

Tarama amaçlı olarak18 yaşından sonra düzenli tansiyon ölçülmeli, yükseklik ya da düşüklük problemi varsa mutlaka uzman kontrolünde gerekli önlemler alınmalıdır.

5- Kan şekerinizi ölçtürün

Kadınlar 30 yaşından sonra düzenli kan şekerine baktırmalıdır. Özellikle ailede diyabet hastalığı öyküsü varsa, doktor kontrolleri ve kan şekeri ölçümleri ihmal edilmemelidir.

6- Kolesterol değerlerinizi dengede tutmak önemli

Kadınlarda 45 yaşından sonra kolesterol değerleri tarama amaçlı ölçülmeli, ailede kalp hastalığı riski varsa 25 yaşından sonra ölçülmeye başlanmalıdır.

7- Menopoz döneminde kemik yoğunluğunuzu ölçtürün

Kadınlarda ilerleyen yaş kemik erimesi riskini de beraberinde getirebilmektedir. Bu durum da hareket kabiliyetinin kısıtlanmasından kırıklara kadar gidebilmektedir. Sağlıklı kadınlarda kemik yoğunluğu ölçümünün menopoz döneminde yapılması gerekir, kemik erimesi riski olan özel gruplarda daha erken yaşlarda yapılabilir.

8- Görme ve işitme muayenesi yaptırın

Göz ve kulak sağlığı ilerleyen yaş ve çevresel faktörler nedeniyle olumsuz etkilenebilmektedir. Göz muayenesi 18 yaşından sonra 2 yılda bir, işitme 10 yılda bir ve 50 yaşından sonra 3 yılda bir yapılmalıdır.

9- Kalın bağırsak kanserine yönelik testler ileri yaşta hayat kurtarıcı

Yaşam kalitesi ve süresi için en tehlikeli kanser türlerinden biri olan kalınbağırsak kanserine karşı önlem almak hayati önem taşır. Kadınlar 50 yaşından sonra yılda bir kez gaitada gizli kan baktırmalı ve her 5 yılda bir kolonoskopi  (Sözcü)

Kadınların hayatını kurtaran öneriler

Rahim ağzı kanseri, rahim kanseri, yumurtalık kistleri ve kanserleri, endometriozis, miyom… Uzmanlar her fırsatta ‘Erken tanı hayat kurtarır’ diyerek rutin kontrollerin ve testlerin önemine dikkat çekiyorlar. Ancak çoğumuz bu yaşamsal önem taşıyan öneriyi ya korkudan ya da ihmalkarlıktan genellikle kulak arkası ediyoruz.

Oysa erken tanı ve tedavi günümüzde rahim ağzı, rahim ve yumurtalık kanseri gibi ölümcül hastalıkların bile tedavi edilebilmesini sağlarken, bir yandan da tarama olanağı olan rahim ağzı kanserlerinin hiç oluşmadan önüne geçilmesine de imkan tanıyor. Acıbadem Maslak Hastanesi kadın hastalıkları, doğum ve jinekolojik kanser cerrahisi uzmanı Prof. Dr. Mete Güngör, kadınlarda hayat kurtaran 3 öneride bulundu.

DÜZENLİ OLARAK JİNEKOLOJİK MUAYENEDEN GEÇİN

Düzenli muayene 2 durum için çok önemli. İlki; henüz şikayete yol açmamış, ilerlememiş, ancak var olan bir hastalığın erkenden fark edilip tedavisinin hemen başlaması için önem taşıyor. İkincisi de sağlıkla uyuşmayan yanlış alışkanlıkların veya var olan risk faktörlerinin zamanında değiştirilerek, olması muhtemel bir hastalığı engellemek için.

Neler yapılıyor?

Rutin muayeneyle, tedavileri ilaçlarla düzenlenebilen enfeksiyon, adet düzensizlikleri, ameliyat olunması gereken yumurtalık kistleri, myomlar ve rahim sarkması gibi hastalıkların yanı sıra yaşamsal öneme sahip olabilecek rahim ağzı kanseri, yumurtalık veya rahim kanseri gibi hastalıkların tanısı için de kontroller yapılıyor.

Ne zaman yaptırmalı?

Düzenli jinekolojik muayene için modern tıbbın önerisi kız çocuklarının 13-15 yaş arasında ilk kadın doğum muayenelerinin yapılması. Erişkin dönemde ise her kadının senede bir kez jinekolojik muayene ve ultrason takibi yaptırmaları gerekiyor.

RAHİM AĞZI KANSERİ İÇİN TARAMA TESTİ YAPTIRIN

Dünya genelinde her yıl yaklaşık 500 bin kadın, Human Papilloma Virüsü'nün sorumlu tutulduğu rahim ağzı kanserine yakalanıyor. Daha da kötüsü bu kadınların 250 bini geç teşhis nedeniyle hayatını kaybediyor. Kadın kanserleri arasında 2. sırada yer alan rahim ağzı kanserine, ülkemizde her yıl 1500 kadın yakalanıyor. Oysa yılda düzenli olarak yaptırılması önerilen Pap Smear Testi ile rahim ağzı kanserleri henüz hücre değişimlerinin olduğu, daha kanser öncesi süreçte yakalanabiliyor. Ayrıca bu hastalığı önlemek için yola çıkan ABD'li bilim adamları yeni bir tarama yöntemi daha geliştirdi; "Işık ile Tarama". Bu tarama yönteminde kadına patolojik incelemeye gerek olmadan, anında sonuç iletilebiliyor.

Neler yapılıyor?

Tarama testlerinin iki fonksiyonu var; birincisi kanser öncüsü şüpheli hücresel değişimleri tespit etmek. İkincisi ise rahim ağzı kanseri mevcutsa, hastalığın erken evrede tanınmasını sağlamak. Tarama amacıyla kullanılan Pap Smear testinde fırça şeklindeki özel bir çubuk yardımıyla rahim ağzından sürüntü alınıyor. Alınan örnek patolojiye gönderiliyor ve 2-7 gün içinde sonuçlanıyor. "Işık ile Tarama" sisteminde ise kadın masaya yattığında rahim ağzına ışıklı bir cihazla bakılıp, o bölgede problem olup olmadığı 1-2 dakika içinde tespit edilebiliyor. Cihazın bağlı bulunduğu ekranda sonuç düşük, orta veya yüksek risk olarak beliriyor. Bu sayede test sonucunun temiz çıktığı ya da şüpheli bulgulara rastlandığı anında bildirilebiliyor. Şüpheli olan sonuçlarda tanısal amaçlı rahim ağzından biyopsi alınıyor.

Ne zaman yaptırmalı?

Tarama testlerine cinsel ilişkiden 1 yıl sonra veya 21 yaşında başlanmalı ve 1-3 yılda bir tekrarlanmalı. 70 yaşına kadar devam edilmeli. Pap Smear testi vajinal kanama ve akıntı olmadığı bir donemde, tercihan cinsel ilişkiden veya herhangi bir vajinal ilaç kullanımından 2-3 gün sonra yapılmalı.

BU BELİRTİLERDE HEMEN DOKTORA BAŞVURUN

Rutin olarak önerilen senelik jinekoloji muayenesi dışında, hastalıkların belirtileri olabilecek durumlarda da mutlaka erkenden bir kadın doğum muayenesi olunması gerekiyor. Her şikayet bir hastalık olduğu anlamına gelmese de, bazı belirtilerin varlığı derhal bir jinekolojk muayeneyi gerektiriyor. Aşağıda yer alan belirtilerde zaman kaybetmeden doktora başvurmayı ihmal etmeyin.

• Akıntı, kasık ağrısı, ilişki sırasında ağrı ve yanma, jinekolojik enfeksiyonların belirtisi olabiliyor.
• Ağrılı adet görme, ilişki sırasında ağrı endometriozis denilen rahim içi dokunun rahim dışında bulunduğu hastalığın belirtilerinden olabiliyor.
• Adetlerin çok kanamalı olması, rahmin karından elle hissedilir şekilde büyümesi ve kasık ağrısı myom denilen, rahmin iyi huylu kitlelerinin belirtilerini oluşturabiliyor.
• İlişki sonrası kanama, kötü kokulu akıntı rahim ağzı kanserinin belirtisi olabiliyor.
• Menopozdan sonra görülen kanama rahim kanserine işaret edebiliyor.
• Karında yaygın şişkinlik, kitle hissedilmesi yumurtalık kanseri belirtisi olabiliyor.